Image default
Ιατρικά

CBD και Ύπνος

Παρασκευάς Αρσενίου, Ιατρός, Ειδικός Παθολόγος

Παρότι η ποιότητα του ύπνου αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα της ανθρώπινης συναισθηματικής, νοητικής και σωματικής υγείας, εντούτοις πολλοί την στερούνται. Στο άρθρο αυτό θα ερευνήσουμε

α) γιατί έχει σημασία ο ύπνος

β) τις επιπτώσεις της στέρησης ύπνου

γ)  τον ρόλο του Ενδοκανναβινοειδούς συστήματος στον ύπνο και

δ) πως μπορούν να βοηθήσουν τα στοιχεία της κάνναβης – ιδιαίτερα η CBD

Φυσιολογία του Ύπνου

Ο εγκέφαλος ταλαντώνεται στις καταστάσεις

  • Ξύπνου
  • Ύπνου REM (ονειρικός ύπνος με ταχείες κινήσεις των βολβών των ματιών)
  • Ύπνου NREM (μη ονειρικός ύπνος χωρίς ταχείες κινήσεις των βολβών των ματιών)
    • Στάδιο 1
    • Στάδιο 2
    • Στάδιο 3
    • Στάδιο 4

Μόλις αποκοιμηθούμε, ο εγκέφαλος περνάει από όλα τα παραπάνω στάδια. Γρήγορα κατέρχεται στα βαθειά στάδια 3 και 4 όπου παραμένει για λίγο ανερχόμενος μετά από 80΄- 90΄ περίπου λεπτά για να έχουμε REM ύπνο για λίγα λεπτά και πάλι κατεβαίνει σε NREM και πάλι σε REM. Ο κύκλος παραμένει ο ίδιος σε διάρκεια αλλά αυτό που αλλάζει, είναι η αναλογία NREM/ REM  ύπνου. Έτσι στο πρώτο ήμισυ της νύκτας η πλειονότητα του κύκλου είναι στάδια 3 και 4 NREM ύπνου ενώ όσο προχωράμε στο δεύτερο ήμισυ της νύκτας το ποσοστό μεταβάλλεται ώστε ο εγκέφαλος να έχει περισσότερο REM και ελαφρύτερο NREM (Στάδιο 2).

Ο Ύπνος Τρέφει την Μνήμη

Ίσως η δημοφιλέστερη ταξινόμηση διακρίνει την μνήμη σε έκδηλη ή δηλωτική και σε άδηλη ή μη-δηλωτική, δηλαδή σ’ αυτήν που μπορούμε να δηλώνουμε λεκτικά και σ’ αυτήν που δηλώνουμε μέσω δράσης και συμπεριφοράς.

Υπάρχουν διάφορα στάδια δημιουργίας και συντήρησης της μνήμης. Η μνήμη αναπτύσσεται με μια σειρά διακριτών σταδίων στον χρόνο. Στην αρχή διαμορφώνεται ή κωδικοποιείται η μνήμη δεσμευόμενη με την πληροφορία, όπως π.χ. ακούγοντας μια διάλεξη ή μαθαίνοντας το μουσικό κομμάτι σ’ ένα όργανο. Ο εγκέφαλος εμπλεκόμενος με μια πληροφορία, την  οποία θεωρεί συμβαίνουσα, δημιουργεί μέσα του μια αναπαράσταση της, μια μνήμη. Αυτή, ως εύθραυστη και ευάλωτη αρχικά – κάποια άλλη μπορεί να εγγραφεί επάνω της ή να την ανταγωνιστεί— πρέπει να περάσει από το στάδιο της εμπέδωσης και της εδραίωσης,  διαδικασία αργή, η οποία όταν είναι επιτυχής μετατρέπει την πληροφορία σε μακρά μνήμη. Επιπλέον, ο εγκέφαλος μπορεί να σβήνει ή να συσχετίζει πληροφορίες μεταξύ τους.

Στο ερώτημα εάν είναι σημαντικός ο ύπνος για την μνήμη,  χρειάζεται να ήμαστε πιο ειδικοί ως προς το είδος του ύπνου, το σύστημα μνήμης που μελετάμε, το στάδιο επεξεργασίας της μνήμης στο οποίο αναφερόμαστε, καθώς το κάθε είδος και στάδιο ύπνου μπορεί να συσχετίζεται αιτιολογικά με τον τύπο της μνήμης και με το στάδιο επεξεργασίας της.

Ύπνος και Μάθηση

Ο ύπνος είναι απαραίτητος πριν και μετά την μάθηση. Χωρίς ύπνο ο εγκέφαλος έχει 40% λιγότερη ικανότητα να μαθαίνει. Αυτό έχει μεγάλες επιπτώσεις ειδικά στην εκπαίδευση, όπου μπορεί να κάνει την διαφορά ανάμεσα στην αρίστευση και την αποτυχία.

Υπάρχει ένας σχηματισμός μέσα στον εγκέφαλο που λέγεται ιππόκαμπος και είναι όπως το πληροφοριακό inbox του εγκεφάλου.

Είναι πολύ καλός στο να λαμβάνει νέα αρχεία μνήμης και να τα συγκρατεί. Με επαρκή ύπνο, στην περιοχή αυτή, παρατηρείται έντονη δραστηριότητα, ενώ υπό στέρηση ύπνου αυτή σχεδόν απουσιάζει. Είναι ως να απενεργο­ποιείται το μνημονικό inbox και οιαδήποτε νέα αρχεία απλά απορρίπτονται. Στο κινηματογραφικό έργο memento, ο πρωταγωνιστής αδυνατεί να συγκρατήσει οιαδήποτε νέα πληροφορία και δείχνει πώς είναι η ζωή του ανθρώπου με κατεστραμμένους τους ιπποκάμπους του. Η περιοχή αυτή είναι η ίδια περιοχή την οποία προσβάλλει η στέρηση ύπνου και εμποδίζει την ικανότητα του εγκεφάλου για νέα γνώση.

Ο ύπνος μετά την μάθηση είναι σημαντικός για την εδραίωση και την ενδυνάμωση κάθε μνήμης. Η μνήμη βελτιώνεται με τον χρόνο χωρίς άλλη επανάληψη, αλλά αυτό συμβαίνει πολύ περισσότερο κατά τον ύπνο.  Εάν μετά την μάθηση υπάρξει στέρηση νυκτερινού ύπνου, ακόμη και εάν την επομένη νύκτα ο ύπνος είναι πιο μακρύς, ουδεμία ωφέλεια υπάρχει. Εάν μέσα στο πρώτο 24ωρο μετά την μάθηση δεν δοθεί ο απαραίτητος ύπνος, το αποτέλεσμα θα είναι  η απώλεια εδραίωσης της μνήμης.

Ο ύπνος αναδιοργανώνει τις μνήμες μέσα στον εγκέφαλο. Ίσως τις τοποθετεί σε περιοχές πιο αποτελεσματικές, αλλάζοντας την γεωγραφία της πληροφορίας.

Ο ύπνος μετά την μάθηση ενσωματώνει, ολοκληρώνει τις ανθρώπινες μνήμες συνδέοντας τις μεταξύ τους, δημιουργώντας συσχετίσεις πολυπλοκότερες και περισσότερο μεμακρυσμένες η μια από την άλλη. Έτσι ο ύπνος αποδεικνύεται ότι είναι το εργαλείο της δημιουργικότητας και ίσως αυτό είναι ο ονειρικός ύπνος.  Μπορείς να πας για ύπνο με τα κομμάτια  του παζλ και ξυπνήσεις με το παζλ τελειωμένο.  Ο ύπνος δίνει σοφία στον άνθρωπο.

Ο καλός ύπνος πραγματικά μεγεθύνει και αποκαθιστά την ικανότητα του εγκεφάλου για μάθηση καθημερινά.

Καταγράφοντας την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου, βλέπουμε τα μεγάλα βραδέα κύματα κατά τον πλέον βαθύ ύπνο και τις θεαματικές εκρήξεις ηλεκτρικής δραστηριότητας, τις λεγόμενες υπνικές ατράκτους που στην πραγματικότητα είναι ο μηχανισμός μεταφοράς και αποθήκευσης των πληροφοριών στον φλοιό. Αυτές παίρνουν τις μνήμες από προσωρινές αποθήκες και τις μεταφέρουν σε περιοχές πλέον μακροχρόνιας αποθήκευσης μνήμης του φλοιού του εγκεφάλου.  Αυτό σημαίνει ότι την επομένη ημέρα υπάρχουν δυο ωφέλειες. Πρώτη, ότι οι χθεσινές μνήμες μεταφέρθηκαν σε περιοχές ασφαλούς αποθήκευσης όπου είναι προστατευμένες και δεν θα ξεχαστούν και δεύτερη, ότι αδειάζει ο χώρος προσωρινής αποθήκευσης και είναι πλέον έτοιμος να υποδεχτεί νέες πληροφορίες. Ουσιαστικά είναι ένα εκλεπτυσμένο συμβιωτικό σύστημα μνήμης.

Μετά από φυσιολογικό ύπνο οι αποδοτικότερες ώρες είναι οι πρώτες πρωινές. Δεν είναι το ίδιο το χρονικό διάστημα, αλλά ότι είναι μετά από καλό νυκτερινό ύπνο. Γενικά όμως η ικανότητα για μάθηση είναι κάπως σταθερή για τις 16 ώρες της ημέρας.

Όλα τα στάδια του ύπνου είναι εξίσου σπουδαία.

Ο εγκέφαλος αναπτύσσεται και κατά τον ύπνο

Ενδιαφέρον είναι ότι η ανάπτυξη του εγκεφάλου γίνεται όχι μόνο κατά τον ξύπνο αλλά και κατά τον ύπνο. Ο ύπνος βοηθά τον εγκέφαλο να επανακαλωδιώνεται κάθε νύκτα. Οι νέες πληροφορίες αναγκάζουν τον εγκέφαλο να αλλάζει την δομή του, να αυξήσει ή να μειώσει συνδέσεις αν χρειάζεται.

Συχνότερες Διαταραχές του Ύπνου

Αυτές περιλαμβάνουν:

  • Αϋπνία – όταν δεν μπορούμε να κοιμηθούμε ή να παραμείνουμε κοιμισμένοι.
  • Άπνοια κατά τον ύπνο – περιλαμβάνει την εξασθενημένη αναπνοή ενώ κοιμόμαστε.
  • Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών – χαρακτηρίζεται από μυρμήγκιασμα, δυσφορία και πόνο στα πόδια που αυξάνεται τη νύχτα και ανακουφίζεται από την μετακίνηση.
  • Διαταραχές του Ημερήσιου ρυθμού – όταν το εσωτερικό ρολόι του ατόμου δεν λειτουργεί σωστά και διαταράσσονται τα πρότυπα του ύπνου.
  • Παρυπνίες – δηλαδή ασυνήθιστες κινήσεις και δραστηριότητες κατά τον ύπνο, συμπεριλαμβανομένης της υπνοβασίας και των εφιαλτών.
  • Υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας – όταν ένα άτομο αισθάνεται επίμονη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας από την ναρκοληψία ή άλλη ιατρική κατάσταση.

Στέρηση Ύπνου – Συνέπειες

Γήρανση και Άνοια

Με την πάροδο της ηλικίας η ικανότητα μάθησης και η μνήμη περιορίζονται και αυτό παρακολουθείται και σχετίζεται σημαντικά με τον ύπνο. Η αποδιοργάνωση ειδικά του βαθέως ύπνου ίσως είναι παράγων που συμβάλλει στην γνωσιακή έκπτωση και στην νόσο Alzheimer.

Εκτός από την σημασία του στην μάθηση, στην μνήμη, στην γήρανση και στο Alzheimer, ο ύπνος είναι σημαντικότατος και στην σταθεροποίηση της συναισθηματικής και νοητικής υγείας. Χωρίς ύπνο τα συναισθηματικά κυκλώματα του εγκεφάλου γίνονται υπερδραστήρια και άλογα. Είναι αξιοσημείωτη η διαφορά που συμβαίνει σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα με την στέρηση ύπνου και φαίνεται η τεράστια σημασία του ύπνου στην συναισθηματική μας αρτιότητα.

Υπάρχει μια δομή βαθειά μέσα στον εγκέφαλο, η αμυγδαλή. Μια σε κάθε ημισφαίριο. Οι θέσεις αυτές ελέγχουν την συναισθηματική αυθόρμιση ή ευσυγκινησία και είναι οι κύριες υπεύθυνες για την δημιουργία ισχυρών συναισθηματικών αντιδράσεων, συμπεριλαμβανομένων των αρνητικών. Η αμυγδαλή, υπό συνθήκες στέρησης ύπνου απαντάει με κατά 60% περισσότερη ένταση από το φυσιολογικό. Αυτή η αντίδραση είναι όμοια με αυτήν που παρατηρείται σε πολλές ψυχιατρικές καταστάσεις. Ο μετωπιαίος λοβός ελέγχει τις περιοχές αυτές και αποτελεί το «φρένο». Ο ελλιπής ύπνος εμποδίζει αυτόν τον έλεγχο.

Η αποδιοργάνωση του ύπνου συνδέεται με καταστάσεις κατάθλιψης, άγχους,  περιλαμβανομένων του μετατραυματικού συνδρόμου, της σχιζοφρένειας και της αυτοκτονίας. Στην πραγματικότητα δεν μπορούμε να βρούμε ψυχιατρική κατάσταση όπου ο ύπνος να είναι φυσιολογικός.

Ο ύπνος είναι σημαντικότατος για τον εγκέφαλο αλλά και για όλο το σώμα. Όλα τα συστήματα επηρεάζονται, το καρδιαγγειακό, το αναπαραγωγικό, το μεταβολικό κλπ. Μετά από ελλειπή ύπνο μιας εβδομάδας, τα επίπεδα του σακχάρου του αίματος διαταράσσονται σε βαθμό που ο γιατρός θα σας πει ότι είστε προδιαβητικός, ή θα σας πει για ελλειπή ύπνο και για το καρδιαγγειακό σας σύστημα, και αυτό αφορά τον ύπνο μιας ώρας. Και ο λόγος είναι γιατί γίνεται ένα πείραμα σε πληθυσμό 1,6 δισεκατομμύρια κόσμο σε 70 χώρες δύο φορές τον χρόνο και είναι η λεγόμενη θερινή ώρα. Την άνοιξη όταν χάνουμε μια ώρα ύπνο, βλέπουμε μια επακόλουθη αύξηση 24% σε καρδιακές προσβολές. Το φθινόπωρο όπου κερδίζεται μία ώρα ύπνου, βλέπουμε μείωση των καρδιακών προσβολών κατά 21%. Αυτό δείχνει την ευθραυστότητα του σώματος και σε απλές αναστατώσεις του ύπνου. Ίσως οι περισσότεροι δεν αντιλαμβάνονται τίποτε με την απώλεια μιας ώρας ύπνου.

Ο Εγκέφαλος συνεχίζει να αναπτύσσεται

Ο Εγκέφαλος συνεχίζει να αναπτύσσεται και στην ενήλικη ζωή και ειδικά ο μετωπιαίος λοβός. Δυο πράγματα που φαίνονται να συμβαίνουν είναι: α) αλλάζουν κάποιες συνδέσεις μεταξύ νευρικών κυττάρων και β) ενισχύονται νευρικές οδοί της λευκής ουσίας που ενώνουν διάφορες περιοχές του εγκεφάλου. Ειδικά μια περιοχή που φαίνεται να αλλάζει περισσότερο είναι ο μετωπιαίος λοβός, ο οποίος είναι η θέση για τον συλλογισμό, τις αποφάσεις, τον σχεδιασμό στόχων και σχεδίων, είναι ο εκτελεστικός διευθυντής (CEO) του εγκεφάλου και είναι η περιοχή που συνεχίζει να αλλάζει κατά την διάρκεια των πανεπιστημιακών χρόνων και αυτή η περιοχή είναι εκείνη που συντονίζει την δραστηριότητα με άλλες περιοχές του εγκεφάλου για να εξασφαλίσει ότι θα επιτύχεις τους στόχους σου.

Πολλά αλλάζουν αυτά τα χρόνια, όπου πιθανότατα γίνεσαι ανεξάρτητος για πρώτη φορά στην ζωή σου, μαθαίνεις περισσότερα και αποφασίζεις για περισσότερα, για τις φιλίες σου. Όλες αυτές οι μεταβολές γίνονται σε όλους, αλλά ο εγκέφαλος μας συντονίζεται με τις ακριβείς εμπειρίες μας, με αυτό που θέλουμε να γίνουμε.

Ας δούμε όμως τον ύπνο και το ανοσιακό σύστημα.

Υπάρχουν τα κύτταρα φυσικοί φονείς (natural killer cells). Μπορούμε να τα παρομοιάσουμε με τους μυστικούς πράκτορες του ανοσιακού συστήματος.  Είναι κατάλληλα να ανακαλύπτουν και να εξαλείφουν επικίνδυνα ξένα στοιχεία ή στοιχεία που δεν είναι πλέον χρήσιμα στον οργανισμό. Όταν έχουμε έλλειψη ύπνου, η δραστηριότητα των κυττάρων αυτών περιορίζεται. Τα κύτταρα αυτά καταστρέφουν καρκινικά κύτταρα που δημιουργούνται συνέχεια στο σώμα. Μείωση του ύπνου σε 4 ώρες έχει ως αποτέλεσμα την μείωση της δραστηριότητας των κυττάρων αυτών κατά 70%. Έτσι διαπιστώνονται σημαντικές συνδέσεις μεταξύ λίγου ύπνου και διαφόρων μορφών καρκίνου, όπως καρκίνο πεπτικού, προστάτη, μαστού. Αυτό ίσως οδήγησε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να κατατάξει την οποιαδήποτε αλλαγή στους ρυθμούς τού ύπνου ως πιθανό καρκινογόνο παράγοντα.

Η μείωση του ύπνου συνδέεται με βραχύτερη ζωή και σημαντικά χειρότερης ποιότητας.

Η πορεία ενός καρκίνου με ταυτόχρονη έλλειψη ύπνου είναι ταχύτερη και επιθετικότερη. Σε μελέτες σε ποντίκια το μέγεθος και η ταχύτητα πολλαπλασιασμού του καρκινικού όγκου ήταν 200% στα ποντίκια που διαταράχθηκε ο ύπνος τους

Η έλλειψη ύπνου επηρεάζει αρνητικά τον γενετικό κώδικα.

Σε μια μελέτη περιόρισαν τον ύπνο ανθρώπων σε 6 ώρες και μετά μέτρησαν την αλλαγή στο προφίλ της γονιδιακής δραστηριότητας σε σύγκριση με τα ίδια άτομα με 8 ώρες ύπνου για μια εβδομάδα. Παρατηρήθηκε διατάραξη στην δραστηριότητα 711 γονιδίων. Από αυτά τα μισά αύξησαν την δραστηριότητα τους ενώ τα άλλα μισά μείωσαν την δραστηριότητα τους.  Αυτά που μείωσαν την δραστηριότητα τους ήταν αυτά που συνδέονται με διάφορες εκδηλώσεις του ανοσιακού συστήματος. Τα γονίδια που αύξησαν την δραστηριότητα τους ήσαν αυτά που σχετίζονται με την ευόδωση όγκων, γονίδια σχετιζόμενα με χρόνια φλεγμονή και γονίδια σχετιζόμενα με στρες και ως συνέπεια καρδιαγγειακή νόσο.

Έτσι αποδεχόμενοι την έλλειψη ύπνου στον εαυτό μας αναγκαστικά αποδεχόμαστε την ιδέα ότι κάνουμε πειράματα γενετικής τροποποίησης στον εαυτό μας. Όταν δεν επιτρέπουμε στα παιδιά μας να έχουν τον ύπνο που απελπιστικά χρειάζονται, τότε αυτό ισοδυναμεί με την επιβολή ενός πειράματος γενετικής μηχανικής πάνω τους.  Δεν υπάρχει μέρος του οργανισμού που μπορεί να ξεφύγει τις συνέπειες της στέρησης ύπνου. Μοιάζει με έναν σπασμένο σωλήνα νερού στο σπίτι μας, αργά ή γρήγορα θα επηρεάσει τα πάντα. Ο ύπνος δεν είναι μια προαιρετική πολυτέλεια του τρόπου ζωής. Είναι μια αδιαπραγμάτευτη βιολογική αναγκαιότητα. Είναι σύστημα που υποστηρίζει την ζωή, και είναι η καλύτερη προσπάθεια της Φύσης ενάντια στον θάνατο.

Σωματικό βάρος.

Ο καλός ύπνος κάνει την εμφάνιση ελκυστικότερη και υγιέστερη, κάνει το σώμα υγιέστερο.

Ο ύπνος επηρεάζει το σωματικό βάρος. Η έλλειψη ύπνου οδηγεί σε αναζήτηση γλυκών και λιπαρών τροφών. Υπάρχουν δύο ορμόνες, η λεπτίνη και η γκρελίνη στον εγκέφαλο και στο σώμα που αλλάζουν την ενεργειακή ισορροπία και την ισορροπία της όρεξης. Αυτές διαταράσσονται έντονα υπό συνθήκες έλλειψης ύπνου. Επίσης όταν μας λείπει ύπνος έχουμε την τάση να παίρνουμε την ημέρα κάποια ουσία όπως καφέ ή άλλα τονωτικά και την τάση να πάρουμε οινόπνευμα ή άλλα κατευναστικά την νύκτα. Έτσι, η συσχέτιση προβλημάτων ύπνου και δυσκολιών με ουσίες είναι πραγματική.

Υπνωτικά φάρμακα

Τα υπνωτικά φάρμακα ανήκουν στα ηρεμιστικά. Ο Ύπνος που προκαλούν δεν έχει τίποτε κοινό με τον φυσιολογικό. Αυτά εμποδίζουν τα διάφορα στάδια του ύπνου.

Η ηρέμηση δεν είναι ύπνος. Αυτό που κάνουν είναι να βγάλουν από την μέση τον φλοιό, χωρίς να προκαλούν φυσιολογικό ύπνο και όλα συνδέονται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο θανάτου και καρκίνο.

Ο φυσιολογικός ύπνος ενισχύει τις νέες συνάψεις που δημιουργούνται την ημέρα με την λειτουργία της μάθησης. Τα υπνωτικά φάρμακα βρέθηκε να εξασθενούν τις συνάψεις αυτές κατά 50%, παρά τον παρατεταμένο «ύπνο» που προκαλούν. Δεν χρειάζεται η λήψη τους ως θεραπεία της αϋπνίας. Υπάρχουν καλύτερες θεραπείες όπως η χρήση της κανναβιδιόλης και η μη φαρμακευτική CBTI (CognitiveBehavioralTherapyforInsomnia). Το καλό με αυτά είναι ότι και τα δύο προκαλούν ύπνο όμοιας διάρκειας με τα υπνωτικά με την διαφορά ότι η ωφέλεια συνεχίζει και μετά την διακοπή της θεραπείας, ενώ με την διακοπή του υπνωτικού, η αϋπνία επιστρέφει δριμύτερη.

Χρονισμός έναντι διάρκειας ύπνου

Έχει αποδειχθεί ότι μετράει περισσότερο  η ποιότητα του ύπνου και όχι απλά η ποσότητα. Είναι όπως οι θερμίδες όπου το ίδιο ποσό από σάκχαρα ή από ισορροπημένη διατροφή δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα. Σε διαφορετικές ώρες ο εγκέφαλος χρειάζεται διαφορετικά πράγματα από το μενού του ύπνου.

Στο πίνακα που ακολουθεί είναι οι ώρες που χρειάζεται ο οργανισμός υπό κανονικές συνθήκες.

Ομάδα Ηλικίας Ώρες Ύπνου για Υγεία
Νεογνά (0 με 3 μήνες) 14 με 17 ώρες
Βρέφη (4 με 11 μήνες) 12 με 15 ώρες
Νήπια (1 με 2 χρόνια ) 11 με 14 ώρες
Προσχολική ηλικία (3 με 5) 10 με 13 ώρες
Σχολική ηλικία (6 με 13) 9 με 11 ώρες
Έφηβοι (14 με 17) 8 με 10 ώρες
Ενήλικες (18 με 64) 7 με 9 ώρες
Ηλικιωμένοι (65 και άνω) 7 με 8 ώρες

Είναι αδύνατον φυσιολογικά να κοιμηθεί κάποιος περισσότερο από αυτό που χρειάζεται.  Ο υπερβολικός ύπνος είναι κυρίως ένδειξη κατάθλιψης, αλλά μάλλον πρόκειται περισσότερο για παραμονή στο κρεβάτι παρά για περισσότερο ύπνο.

Όταν επανέλθουμε στον ικανοποιητικό ύπνο πολλές από τις καταστάσεις του εγκεφάλου και του σώματος επανέρχονται. Εκδηλώσεις του διαταραγμένου ανοσιακού συστήματος μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να επανέλθουν στο φυσιολογικό σε σχέση με άλλες, αλλά ποτέ δεν μπορείς να αναπληρώσεις αυτό που έχασες. Ο ύπνος δεν λειτουργεί σαν τράπεζα όπου αθροίζεις χρέη και μετά μπορείς να εξοφλήσεις μονομιάς. Εάν χάσεις τον ύπνο μιας νύχτας δεν μπορείς όσο και να κοιμηθείς περισσότερο να ανακτήσεις όλο αυτό που έχασες. Δεν είναι όπως με τον λιπώδη ιστό όπου μπορείς να κάνεις κατάθεση και μετά να το χρησιμοποιήσεις σε καιρό πείνας. Η λύση είναι τα λιποκύτταρα,  αλλά δεν υπάρχει το αντίστοιχο στον εγκέφαλο. Ο λόγος είναι ότι ο άνθρωπος είναι το μόνο είδος που υποβάλλει με την θέληση του τον εαυτό του σε στέρηση ύπνου χωρίς προφανή λόγο. Ίσως γι’ αυτό η φύση ποτέ δεν αντιμετώπισε την πρόκληση σε όλη την εξέλιξη να δημιουργήσει δίχτυ ασφάλειας στην περίπτωση ανεπαρκούς ύπνου. Έτσι δεν υπάρχει μηχανισμός ασφάλειας. Δεν υπάρχει σύστημα πίστωσης.

Πως επηρεάζει τον ύπνο Το Οινόπνευμα;

Το οινόπνευμα ανήκει στην τάξη των ηρεμιστικών και αυτά δεν έχουν σχέση με τον φυσιολογικό ύπνο. Με το οινόπνευμα απομακρύνεται η συνειδητότητα, κατακερματίζεται ο ύπνος με βραχείες νυκτερινές αφυπνίσεις που δεν θυμάται το πρωί ο άνθρωπος και εμποδίζει τον ονειρικό ύπνο.  Όταν το σώμα καταφέρει να ξεφορτωθεί το οινόπνευμα κατά την νύκτα, ο ονειρικός ύπνος επανέρχεται με δύναμη και τα όνειρα είναι έντονα. Όμως η απώλεια ονειρικού ύπνου είναι τόσο μεγάλη που οι αλκοολικοί βλέπουν όνειρα στον ξύπνο τους και αυτό είναι γνωστό ως τρομώδες παραλήρημα που μοιάζει με ψύχωση.

Η Καφεΐνη

H καφεΐνη είναι γνωστή ως διεγερτικό φάρμακο και ανήκει σε αυτά που λέμε ψυχοδραστικά διεγερτικά. Είναι το μόνο νόμιμο διεγερτικό που το δίνουμε και στα παιδιά μας. Η καφεΐνη μπορεί προφανώς να σε κρατήσει ξύπνιο την νύκτα, αλλά κάποιοι λένε, «μπορώ να πιω έναν καφέ και να πέσω άνετα για ύπνο». Το πρόβλημα είναι ότι ακόμη και να αποκοιμηθείς, το βάθος του βαθέως ύπνου που έχεις δεν είναι τόσο βαθύ όσο εάν δεν είχες πιει καφέ. Και πάλι ξυπνάς την επομένη και νοιώθεις μη αναζωογονημένος, δεν θυμάσαι να ξύπνησες ή να αγωνίστηκες να αποκοιμηθείς και έτσι δεν ξέρεις ότι αυτό οφείλεται στην καφεΐνη και τώρα χρειάζεσαι δυο ποτήρια καφέ αντί ένα το επόμενο πρωί και δημιουργείς έναν φαύλο κύκλο και πιθανόν αυτός είναι ο λόγος που η καφεΐνη είναι το δεύτερο περισσότερο εμπορεύσιμο προϊόν στην επιφάνεια του πλανήτη μετά το πετρέλαιο.

Βιομηχανικά κράτη – ύπνος

Γενικά με ύπνο κάτω από επτά ώρες αρχίζουμε να μετράμε αντικειμενικά διαταραχές.

Υπάρχουν πολύ καθαρές μελέτες που δείχνουν ότι όλα τα βιομηχανικά κράτη είναι κοινωνίες στερημένες ύπνου. Χρειαζόμαστε σκοτάδι επειδή αφαιρεί το φρένο από την ορμόνη μελατονίνη που χρειάζεται να αυξηθεί για να ρυθμίσει τον χρόνο της έναρξης του υγιούς ύπνου. Έτσι εάν λούζεστε σε ηλεκτρικό φως την νύκτα, ακόμη και εάν δεν είναι τόσο ισχυρό όσο το ημερήσιο φως, μπορεί να κρατάει το φρένο στην μελατονίνη.

Η μείωση του ύπνου σε όλα τα βιομηχανοποιημένα κράτη έχει καταστροφική επίπτωση στην υγεία μας, στην ευεξία μας, και στην ασφάλεια και στην εκπαίδευση των παιδιών μας. Είναι μια σιωπηλή επιδημία έλλειψης ύπνου και ταχύτατα γίνεται  μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στον 21ο αιώνα.

Διαπιστώθηκε ότι η καθυστέρηση κατά 45 λεπτά στην ώρα έναρξης των μαθημάτων το πρωί είχε αποτέλεσμα την αύξηση κατά 20% των μεγαλυτέρων επιδόσεων, την μείωση των προβλημάτων συμπεριφοράς, την μείωση στις κοπάνες και στα ψυχολογικά και ψυχιατρικά θέματα.
Συνέβη όμως και κάτι άλλο μη αναμενόμενο. Αυξήθηκε και το προσδόκιμο επιβίωσης των μαθητών καθώς μειώθηκαν τα τροχαία ατυχήματα και οι αυτοκτονίες.

Σε άλλη περίπτωση όπου η ώρα προσέλευσης από 07:35 μετατέθηκε στις 08:45 τα τροχαία ατυχήματα των μαθητών ηλικίας 16-18 ετών μειώθηκαν κατά 70%. Για να εκτιμηθεί η διαφορά αρκεί να πούμε ότι η προστασία που προσφέρει το σύστημα ABS στα αυτοκίνητα είναι μόλις 10-15%.

Από αυτά φαίνεται ότι πρέπει να αναθεωρηθεί η σημασία του ύπνου στην εκπαίδευση. Όταν ο ύπνος είναι άφθονος, τα μυαλά ευημερούν.

Είναι ώρα να απαιτήσουμε το δικαίωμα ολονύκτιου ύπνου, και χωρίς να νοιώθουμε άβολα και χωρίς το στίγμα της τεμπελιάς.  Και κάνοντας έτσι ίσως τελικά θυμηθούμε πως είναι να νοιώθεις ξύπνιος όλη την ημέρα.

Οθόνες τηλεόρασης, Η/Υ, κινητών τηλεφώνων

Κάνανε κάποιες συναρπαστικές μελέτες όπου βρέθηκε ότι εν αντιθέσει με την ανάγνωση κανονικού βιβλίου υπό χαμηλό φωτισμό,  η ανάγνωση μιας ώρας σε οθόνη tablet, πρώτον καθυστέρησε την κορυφή στα επίπεδα μελατονίνης κατά 2-3 ώρες και δεύτερον ο ύπνος δεν ήταν τόσο καλός. Ο REM ύπνος ήταν διαταραγμένος και οι άνθρωποι υποκειμενικά ένοιωθαν χειρότερα και λιγότερο αναζωογονημένοι το επόμενο πρωινό και χρειάστηκαν λίγες ημέρες πριν ανακάμψουν  μετά που διέκοψαν το διάβασμα.­­

Πως επηρεάζει τον ύπνο η θέση στην οποία κατακλινόμαστε;

Όταν είσαι νέος, η θέση δεν έχει κάποια σημαντική διαφορά. Με την πάροδο όμως της ηλικίας η ύπτια θέση προδιαθέτει για την λεγόμενη άπνοια. Οι μαλακοί ιστοί των αεραγωγών χαλαρώνουν υπερβολικά και τους αποφράσουν και υπάρχουν περίοδοι όπου ο εγκέφαλος έχει έλλειψη οξυγόνου. Αυτή εμποδίζει τα βαθύτερα στάδια του ύπνου, οποίος είναι πιο ρηχός και κομματιασμένος. Αυτό  είναι αληθινό πρόβλημα και έχει επιπλοκές σημαντικές ως συνέπειες.  Η αποφρακτική άπνοια είναι σοβαρή αιτία νοσηρότητας και βράχυνσης της ζωής. Έτσι η θέση δεν αποτελεί πρόβλημα μέχρι που αρχίζει κάποιος να ροχαλίζει και να κάνει άπνοια.

Υπερυπνία

Η υπερυπνία συνήθως συνδέεται με συνυπάρχουσα κατάθλιψη. Με την κατάθλιψη συνήθως υπάρχει αϋπνία αλλά ενίοτε υπάρχει και υπερυπνία. Αλλά όταν μελετηθεί η περίπτωση με καταγραφή του ύπνου βλέπουμε ότι μάλλον είναι περισσότερο παραμονή στο κρεβάτι και όχι απαραίτητα  περισσότερος ύπνος.

Αναφορικά με την θνησιμότητα όσο λιγότερος ο ύπνος τόσο περισσότερο αυξάνει αυτή και μάλιστα εκθετικά. Ο περισσότερο ύπνος σημαίνει ότι υπάρχει διαταραχή όπου το σώμα χρειάζεται περισσότερο ύπνο γιατί χάνει την μάχη αλλά συνεχίζει να προσπαθεί. Το βλέπουμε όταν ήμαστε στην φάση ανάρρωσης από κάποιο νόσημα θέλουμε περισσότερο ύπνο.

Άλλες Συνέπειες Ανεπαρκούς ύπνου

Oi ειδικευόμενοι ιατροί όταν έχουν ύπνο μόνο 5-6 ώρες έχουν τριπλάσια πιθανότητα να κάνουν λάθη στις εκτιμήσεις τους. Ο ένας στους πέντε ειδικευομένους θα κάνει κάποιο σοβαρό λάθος που θα στοιχίσει στους ασθενείς του. Ο ένας στους 20 θα σκοτώσει κάποιον ασθενή λόγω λάθους που σχετίζεται με την κόπωση. Εάν ο ειδικευόμενος μετά από 24ωρη υπηρεσία στα επείγοντα επιστρέφει οδηγώντας το αυτοκίνητο του έχει κίνδυνο για ατύχημα αυξημένο κατά 169%. Αυτές οι πληροφορίες είναι δεδομένες πλέον αλλά δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν από τους υπευθύνους. Κάτι παρόμοιο αφορά και τον στρατό.

Είναι ο Ύπνος μας αρκετός;

Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Μπορούμε να πούμε όμως ότι η λήψη καφεΐνης πριν τις 11 πμ, σημαίνει ότι αντιμετωπίζουμε τις συνέπειας της έλλειψης επαρκούς ύπνου. Εάν πάλι νοιώθουμε την ανάγκη να παρατείνουμε τον ύπνο μας μετά το συνηθισμένο ωράριο, σημαίνει ότι ο εγκέφαλος χρειάζεται και άλλο ύπνο.

Από την άλλη φαίνεται ότι ο εγκέφαλος δεν μπορεί να αναπληρώσει όλον τον χαμένο ύπνο. Η βουλιμία για ύπνο που υπάρχει το Σαββατοκύριακο όταν προηγείται έλλειψη ύπνου κατά την προηγηθείσα εβδομάδα, δεν λειτουργεί ως τράπεζα για καταθέσεις ύπνου.

Κατά την διάρκεια της ημέρας δημιουργείται πίεση προς ύπνο, η οποία καθορίζει και την ποιότητα και διάρκεια του ύπνου. Αυτή στην νεαρή ηλικία είναι μεγαλύτερη και παρότι μετά από κάθε περίοδο ύπνου αφυπνιζόμαστε, αυτό συμβαίνει για λίγο και δεν υπάρχει ανάμνηση την επομένη. Με την πάροδο τηςηλικίας, η πίεση αυτή μειώνεται και μετά από κάποια περίοδο ύπνου αφυπνιζόμαστε για μεγαλύτερο διάστημα και δυσκολευόμαστε να ξανακοιμηθούμε. Η πίεση αυτή δημιουργείται από την άθροιση μιας ουσίας, της αδενοσίνης, όπου όσο περισσότερο αθροίζεται τόσο μεγαλύτερη η αίσθηση της πίεσης για ύπνο. Μετά από 16 ώρες ξύπνου, έχει αθροιστεί αρκετή αδενοσίνη ώστε να νιώθουμε την ανάγκη για ύπνο. Η καφεΐνη δεσμεύει και εμποδίζει τους υποδοχείς για την αδενοσίνη στον εγκέφαλο και τον εμποδίζει να νοιώσει την ανάγκη για ύπνο. Όμως η αδενοσίνη συνεχίζει να αθροίζεται και όταν κατά τις 02:00 ο εγκέφαλος έχει αποδομήσει την καφεΐνη, τότε παρατηρείται η κατάρρευση καφεΐνης, και νοιώθουμε την ανάγκη να πάρουμε περισσότερη καφεΐνη για να έχουμε το ίδιο αποτέλεσμα εγρήγορσης.

Κατά τον ύπνο απομακρύνεται η αδενοσίνη και ξυπνάμε. Ο μεσημεριανός υπνάκος εάν γίνει μετά τις 3 μμ, αφαιρεί πολλή από την αδενοσίνη και στο υπόλοιπο διάστημα δεν έχει αθροιστεί αρκετή ποσότητα της για να νοιώσουμε την ανάγκη για ύπνο.

Βέβαια στις βιομηχανικές κοινωνίες το πρότυπο του ύπνου έχει αλλάξει και έγινε μονοφασικό, δηλαδή μια περίοδος ύπνου 7-8 ωρών. Σε κοινωνίες μη βιομηχανικές επικρατεί το διφασικό πρότυπο, όπου έχουμε μια περίοδο 6-7 ωρών νυκτερινού ύπνου και την συνήθεια της σιέστας. Αυτό το πρότυπο έχει εγγραφεί στο γενετικό υλικό μας και υπάρχει μια βύθιση στην εγρήγορση γύρω στις 2-4 μμ. Όταν βρεθούμε μετά το γεύμα σε κάποια συνάντηση, βλέπουμε να μισοκοιμούνται κάποιοι, κάτι πολύ φυσιολογικό.  Έτσι άνθρωποι μετά το γεύμα ακούγοντας π.χ. μουσική, πέφτουν θύμα αυτού που λέγεται επιδόρπιος ύπνος.

Κάθε στάδιο ύπνου είναι εξίσου σημαντικό.  Όλος αυτός ο ονειρικός ύπνος που παίρνουμε στις πρώτες πρωινές ώρες έχει σχέση με την δημιουργικότητα, τον έλεγχο των συναισθημάτων και την υγεία του καρδιοαγγειακού συστήματος. Ο βαθύς ύπνος των πρώτων 3-4 ωρών της νύκτας σχετίζεται με σημαντικότατες λειτουργίες όπως η μάθηση, η μνήμη, το ανοσιακό σύστημα,  ο μεταβολικός έλεγχος. Έτσι κάθε στάδιο ύπνου υπηρετεί κάποιο είδος λειτουργίας σε διαφορετικό χρόνο την νύκτα. Όταν ο ύπνος είναι κερματισμένος με πολύ συχνές αφυπνίσεις ίσως αποτελεί πρόβλημα.

Υπάρχει πολλή επιστημονική πληροφορία για το κόστος σε δολάρια του ανεπαρκούς ύπνου στον χώρο εργασίας αναφορικά με την παραγωγικότητα, τις ημέρες ασθενείας και ημέρες απουσίας από την εργασία. Έχει υπολογιστεί ότι υπάλληλοι με ύπνο λιγότερο από 6 ώρες κοστίζουν στον εργοδότη 2000-3000 δολάρια ετησίως. Εάν αυτό το επεκτείνεις σε όλη την εταιρεία το ποσόν αυτό μπορεί να ανέλθει σε πολλά χρήματα ετησίως.

Η ιδέα ότι το να κοιμηθούμε επαρκώς συνδέεται με τεμπελιά δεν είναι σωστή, γιατί οι ανάγκες σε ύπνο ακόμη και κατά την διάρκεια της ημέρας ποικίλλουν στις διάφορες ηλικίες και στα άτομα. Το να ήμαστε απασχολημένοι δεν σημαίνει ότι ήμαστε σημαντικοί.

Το γεγονός ότι κάποιες ασχολίες παίρνουν  πολύ χρόνο μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι δεν έχουμε κοιμηθεί ικανοποιητικά και λειτουργούμε με το μισό δυναμικό μας.

Συχνά κατά την διάρκεια του ύπνου έχουμε την αίσθηση ότι δεν κοιμόμαστε και βλέπουμε εφιάλτες.

Οι εφιάλτες ταλανίζουν το 5-20% των ανθρώπων και είναι συχνότεροι σε διάφορες περιόδους της ζωής. Τα δύσκολα όνειρα δεν είναι ασυνήθιστα και ενίοτε είναι ωφέλιμα. Υπάρχουν κλινικές πληροφορίες ότι οι άνθρωποι που ονειρεύονται σχετικά με τις τραυματικές εμπειρίες της ημέρας έχουν καλύτερη πρόγνωση. Κατά τον ονειρικό ύπνο όπου τα όνειρα είναι γύρω από το γεγονός, γίνεται ένας είδος θεραπείας όπου διαχωρίζεται το συναισθηματικό κομμάτι και μένει μόνο η ανάμνηση χωρίς την συναισθηματική φόρτιση.

Τι κάνουμε  για καλό  ύπνο;

  • Αν ήμαστε ξύπνοι για πάνω από 30 λεπτά καλύτερα να πάμε σε άλλο χώρο με χαμηλό φωτισμό και να διαβάσουμε ίσως κάποιο περιοδικό μέχρι να νυστάξουμε.
  • Αποφεύγουμε το οινόπνευμα και την καφεΐνη.
  • Απομακρύνουμε κάθε ηλεκτρονική συσκευή. Δεν κοιτάμε την ώρα στο ξυπνητήρι.
  • Το δωμάτιο να είναι δροσερό γύρω στους 18ο . Το σώμα και ο εγκέφαλος χρειάζονται να μειωθεί η θερμοκρασία τους κατά ένα βαθμό για να ξεκινήσει ο ύπνος. Αυτός είναι ο λόγος που δυσκολεύεται ο ύπνος σε δωμάτιο πολύ ψυχρό  ή πολύ θερμό.
  • Πηγαίνουμε στο κρεβάτι την ίδια ώρα και να ξυπνάμε την ίδια ώρα. Δεν παρατείνουμε τον ύπνο γιατί αλλάζει η κανονικότητα.
  • Χαμηλός φωτισμός το βράδυ και λαμπρός το πρωί.

Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα και ο ύπνος

Δεδομένων των προβλημάτων με τα υπνωτικά, οι ιατροί επιστήμονες διερευνούν άλλους τρόπους βελτίωσης του ύπνου, στοχεύοντας στο ενδοκανναβινοειδές σύστημα (ΕΚΣ). Ως ο κύριος ομοιοστατικός ρυθμιστής της ανθρώπινης φυσιολογίας, το ΕΚΣ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον κύκλο ύπνου-αφύπνισης και σε άλλες κιρκάδιες διαδικασίες.
Ο Ιταλός επιστήμονας Vicenzo DiMarzo συνοψίζει την ευρεία ρυθμιστική λειτουργία του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος στη φράση «Φάε, κοιμήσου, χαλάρωσε, προστάτεψε και ξέχασε».

Το πώς αποκοιμιόμαστε, παραμένουμε κοιμισμένοι, αφυπνιζόμαστε και παραμένουμε ξύπνιοι είναι μέρος εσωτερικής βιολογικής διαδικασίας που ρυθμίζεται από τους κυκλικούς μας ρυθμούς και το ενδοκανναβινοειδές μας σύστημα. Οι κυκλικοί  ρυθμοί διέπουν ποικιλία δράσεων στο σώμα, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ορμονών, του καρδιακού ρυθμού, του μεταβολισμού, και πότε να κοιμηθούμε και να ξυπνήσουμε.

Είναι σαν να έχουμε ένα εσωτερικό βιοχημικό χρονοδιακόπτη ή ρολόι που παρακολουθεί την ανάγκη μας για ύπνο, καθοδηγεί το σώμα να κοιμηθεί και κατόπιν επηρεάζει την ένταση του ύπνου. Αυτός ο βιολογικός μηχανισμός επηρεάζεται από εξωτερικές δυνάμεις όπως το ταξίδι, τα φάρμακα, η τροφή, το ποτό, το περιβάλλον, το στρες και άλλα.

Υπάρχει το βασικό ερώτημα: Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα ρυθμίζει την εμπειρία μας με τους κυκλικούς ρυθμούς ή το αντίστροφο;
Τα αποδεικτικά στοιχεία μιας ισχυρής σχέσης μεταξύ των δύο παρατηρούνται στις διακυμάνσεις του ανανταμιδίου και της 2-AG (ενδοκανναβινοειδή μόρια του ίδιου του εγκεφάλου) κατά τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης, μαζί με τα μεταβολικά ένζυμα που δημιουργούν και διασπούν αυτές τις ενδογενείς ενώσεις κανναβινοειδών.

Το ανανταμίδιο υπάρχει στον εγκέφαλο σε υψηλότερα επίπεδα τη νύχτα και συνεργάζεται με τους ενδογενείς νευροδιαβιβαστές ελαιαμίδιο  και αδενοσίνη για τη δημιουργία ύπνου. Αντίθετα, η 2AG είναι υψηλότερη κατά τη διάρκεια της ημέρας, γεγονός που υποδηλώνει ότι εμπλέκεται στην προώθηση της εγρήγορσης.

Ο εξαιρετικά πολύπλοκος κύκλος ύπνου-αφύπνισης οδηγείται από ποικιλία νευροχημικών και μοριακών οδών. Τόσο το ανανταμίδιο όσο και η 2ΑG ενεργοποιούν τους υποδοχείς κανναβινοειδών CB1 που είναι συγκεντρωμένοι στο κεντρικό νευρικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων των τμημάτων του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη ρύθμιση του ύπνου.

Οι υποδοχείς CB1 ρυθμίζουν την απελευθέρωση του νευροδιαβιβαστή έτσι ώστε να πληροφορεί προς τα πίσω για υπερβολική νευρωνική δραστηριότητα, μειώνοντας έτσι το άγχος, τον πόνο και την φλεγμονή. Η έκφραση του υποδοχέα CB1 είναι συνεπώς ένας βασικός παράγοντας για τη ρύθμιση της ομοιόστασης του ύπνου.

Αυτό δεν συμβαίνει, ωστόσο, σε σχέση με τον CB2, τον υποδοχέα κανναβινοειδών που εντοπίζεται κυρίως στα ανοσοκύτταρα, στο περιφερικό νευρικό σύστημα και στον μεταβολικό ιστό. Ενώ η έκφραση του υποδοχέα CB1 αντικατοπτρίζει τους κυκλικούς κιρκάδιους ρυθμούς, δεν έχουν περιγραφεί τέτοιες διακυμάνσεις για τον υποδοχέα CB2.

Η πρόκληση της μελέτης και θεραπείας των διαταραχών του ύπνου περιπλέκεται από το γεγονός ότι οι διαταραχές ύπνου είναι σύμπτωμα πολλών χρόνιων ασθενειών. Σε πολλές περιπτώσεις, ο κακός ύπνος οδηγεί σε χρόνιες ασθένειες και η χρόνια ασθένεια συνεπάγεται πάντα υποκείμενη ανισορροπία ή δυσλειτουργία του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος. Παρόλο που έχουμε ακόμα πολλά να μάθουμε για τη σχέση μεταξύ ΕΚΣ και κιρκάδιων ρυθμών, είναι σαφές ότι ο επαρκής ποιοτικός ύπνος είναι κρίσιμο συστατικό στοιχείο της αποκατάστασης και διατήρησης της υγείας του ατόμου.

H CBD βελτιώνει τον ύπνο σε άτομα που έχουν άγχος.

Σε υψηλότερες δόσεις δρα κατευναστικά και εξασφαλίζει ύπνο βαθύ και αναζωογονητικό.

Σε αντίθεση με την τετραϋδροκανναβινόλη (THC) – η οποία είναι υπεύθυνη για την ευφορία με τη χρήση της κάνναβης – η CBD δεν προκαλεί οιαδήποτε μεθυστικά ή ψυχοτροπικά αποτελέσματα. Συνηθέστερα χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στο άγχος, στην κατάθλιψη, στις κρίσεις, στην αρθρίτιδα, στον χρόνιο πόνο και σε άλλες καταστάσεις. Τελευταία αυξάνει η δημοτικότητα της ως νοοτροπική[3].

Η CBD φαίνεται να είναι μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρα βοήθεια στον ύπνο για τους ανθρώπους που υποφέρουν από επίμονη ανησυχία. Δεν προκαλεί υπνηλία, αλλά, μειώνοντας το άγχος, κάνει ευκολότερο να αποκοιμηθούμε και να παραμείνουμε κοιμισμένοι.

Οι αγχώδεις σκέψεις είναι από τις κύριες αιτίες αϋπνίας και άλλων προβλημάτων με τον ύπνο. Η CBD αποδείχθηκε ότι μειώνει το άγχος με πολλαπλούς μηχανισμούς:

  • Αλληλεπιδρώντας με τον υποδοχέα της σεροτονίνης 5-ΗΤο οποίος ως γνωστόν ρυθμίζει την διάθεση, το στρες και το συναίσθημα και
  • Ωθώντας την ανάπτυξη νέων νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο των ενηλίκων.

Επιπλέον, η CBD λειτουργεί ως ηρεμιστικό όταν λαμβάνεται σε υψηλότερες δόσεις (100+ mg). Έτσι κάνει ευκολότερο το αποκοίμισμα και την παραμονή στον ύπνο, εξασφαλίζοντας βαθύ και αναζωογονητικό ύπνο. Λόγω των αναλγητικών ιδιοτήτων της βοηθά στον ύπνο ατόμων που υποφέρουν από χρόνιο πόνο, π.χ από αρθρίτιδες και άλλες φλεγμονώδεις νόσους.

Η δόση για τον ύπνο :

Ερευνητικές μελέτες χρησιμοποίησαν    δόσεις από 15mg έως 600mg CBD (3 σταγόνες διαλύματος 10% ελαίου CBD έως 50 σταγόνες διαλύματος 24% CBD).

Δόσεις 20-50mg φαίνεται να λειτουργούν καλύτερα για προβλήματα ύπνου λόγω άγχους, ενώ δόσεις άνω των 100mg επιδρούν ηρεμιστικά.

Δόση CBD 15mg και άνω για ύπνο.

Παρασκευάς Αρσενίου, Ειδικός Παθολόγος

Βιβλιογραφικές Πηγές

http://healthysleep.med.harvard.edu/healthy/matters/benefits-of-sleep/learning-memory.

Sleep and aging: 1. Sleep disorders commonly found in older people. Wolkove N, Elkholy O, Baltzan M, Palayew M. CMAJ. 2007 Apr 24;176(9):1299-304. Review.

Thomas A. Wehr (1999). «The Impact of Changes in Nightlength (Scotoperiod) on Human Sleep», in Turek & Zee (eds.), Regulation of Sleep and Circadian Rhythms, pp. 263–285

Anne-Marie Chang, Daniel Aeschbach, Jeanne F. Duffy, and Charles A. Czeisler  PNAS published ahead of print December 22, 2014 https://doi.org/10.1073/pnas.1418490112

“Why We Sleep: The New Science of Sleep and Dreams” by Matthew Walker, Professor of Neuroscience and Psychology and the director of the Center for Human Sleep Science at the University of California, Berkeley.

[1] Αναφορικά με την υπνοβασία δεν συνδέεται με τον ονειρικό ύπνο αλλά προέρχεται από τα βαθύτερα στάδια του μη ονειρικού ύπνου. Αυτό που μοιάζει να συμβαίνει είναι ένας κεραυνός ηλεκτρικής δραστηριότητας για λόγους που δεν κατανοούμε πλήρως στο αυτόματο νευρικό σύστημα και αυτό κεντρίζει τον εγκέφαλο να φτάσει από τα βαθύτερα στάδια του ύπνου μέχρι την αφύπνιση και κολλάει κάπου στην μέση. Από καταγραφή της εγκεφαλικής δραστηριότητας φαίνεται ότι ο εγκέφαλος βρίσκεται σε βαθύ ύπνο, και αυτό που κάνει ο άνθρωπος είναι βασικές ρουτίνες π.χ. πάει και ανοίγει και κλείνει το ψυγείο, ψιθυρίζει κάποιες λέξεις, πιάνει κάτι και το αφήνει κλπ. Αν ερωτηθεί τι περνάει από το μυαλό του δεν λέει τίποτε γιατί δεν ονειρεύεται, δεν έχει τίποτε. Είναι συχνότερο φαινόμενο στην παιδική ηλικία και συνήθως δεν είναι τίποτε σοβαρό αν δεν συνδέεται με επικίνδυνες δραστηριότητες.

[2]θνησιμότητα: (Mortality) H αναλογία που υπάρχει ανάμεσα στον αριθμό των θανάτων και στο σύνολο του πληθυσμού σε ορισμένο τόπο και χρόνο. Αντίθετο είναι  η γεννητικότητα: Αύξηση / μείωση της θνησιμότητας. H υπογεννητικότητα εξισορροπείται από τη μείωση της παιδικής θνησιμότητας.

[3] Ένα αληθινό νοοτρόπο:

  • Μεγεθύνει την μνήμη, και την ικανότητα για μάθηση.
  • Βοηθάει την εγκεφαλική λειτουργία υπό αποδιοργανωτικές συνθήκες όπως έλλειψη οξυγόνου και ηλεκτροσπασμογόνο σοκ.
  • Προστατεύει τον εγκέφαλο από χημικές και φυσικές τοξίνες όπως αντιχολινεργικά φάρμακα και βαρβιτουρικά.
  • Αυξάνει τις φυσικές γνωστικές λειτουργίες.
  • Πρέπει να είναι μη τοξικό προς τον άνθρωπο και να μην διεγείρει ή καταπιέζει τον εγκέφαλο.

The Green Greeks Magazine

Σχετικά Άρθρα

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Αποδοχή Περισσότερα..

Πολιτική απορρήτου και Cookies